Słuch fonemowy to nic innego, jak zdolność rozróżniania fonemów, czyli dźwięków mowy ludzkiej.
Dziecko z zaburzonym słuchem fonematycznym dobrze słyszy słowa, jednakże nie potrafi różnicować pojedynczych dźwięków albo złożyć je w całość. Zaburzenia te mogą prowadzić do problemów komunikacyjnych, utrudniają syntezę i analizę, mowę a także odpowiadać za niepowodzenia związane z nauką czytania oraz pisania. Zaburzenia te mogą mieć różne podłoże, m.in. neurologiczne,czynniki dziedziczne.
Zaburzenia słuchu fonematycznego mogą powodować wadliwą realizację głosek, trudności w czytaniu i pisaniu, zniekształcanie słów, trudności w zapamiętywaniu i tworzenia dłuższych zdań, mogą być przyczyną ubogiego zasobu słów, nierozumienia instrukcji i poleceń etc.
U dziecka, u którego podejrzewamy zaburzenie słuchu fonemowego i fonetycznego, powinniśmy wykonać badanie u logopedy, które pozwoli nam postawić miarodajną diagnozę.
Przykładowe ćwiczenia:
- zabawa w słuchanie dźwięków, ich rozpoznawanie, nazywanie,
- rozpoznawanie piosenek po melodii, rytmie,
- porównywanie i naśladowanie różnych głosów, pojazdów, przedmiotów,
- różnicowanie dźwięków (barwa głosu, instrumentu, rodzaj tonacji),
- ćwiczenia z głoskami,
- nauka wierszyków i piosenek,
- rebusy sylabowo- obrazkowe,
- układanie zdań przez dziecko,
- szukanie ukrytych przedmiotów: zegarka, budzika, radia, stukanie do drzwi,
- rozpoznawanie osób, zwierząt po głosie,
- na spacerze poznajemy różne dźwięku (np. szelest liści, śpiew ptaków, wiatr),
- analiza i synteza wyrazów (wyróżnianie ich w zdaniu, sylab w wyrazie np. klaskaniem, wyróżnianie głosek, rymowanie, słuchanie wierszy, gdzie jest dużo dźwięków do naśladowania, podkreślanie flamastrem wyrazów etc.),
- zabawa w tworzenie wyrazów na jedną literkę,
- malowanie tego co się słyszy,
- tworzenie rymów w zdaniu, rysunków do słów,
- wykorzystanie materiałów obrazkowych i praca z nimi,
- i inne.