Biomedyczne podstawy rozwoju: zagadnienia z opracowaniem - cz. 2

Część pierwsza zagadnień



74. Omów krwiobieg duży.
a)krwiobieg duży obieg krwi tętniczy:
-z lewej komory wychodzi aorta w postaci opuszki aorty przechodzącej w aortę wstępującej a następnie w łuku aorty,
-od opuszki aorty odchodzą dwie tętnice wieńcowe serca,
-od łuku aorty odchodzi :
*pień ramieniowo - głowowy,
*tętnica szyjna wspólna lewa,
*tętnica podobojczykowa lewa
*aorta zstępująca,
b)krwiobieg duży obieg krwi żylny:
-składa się z:
-układ żyły głównej górnej,
-układ żyły głównej dolnej,
-żyła główna górna powstaje z połączenia żył ramienno - głowowych prawej i lewej
-żyły te zbierają krew z głowy, szyi, kończyn górnych i ściany klatki piersiowej,
-żyła główna dolna powstaje z połączenia żył biodrowych wspólnych
-żyły te zbierają krew z kończyn dolnych i jamy brzusznej,

75. Omów krwiobieg mały.
krwiobieg mały:
-rozpoczyna się w prawej komorze pniem płucnym,
-pień płucny zatacza łuk i dzieli się na dwie tętnicę płucne lewa i prawą:
-tętnice te doprowadzają krew do płuc w celu ich utlenowania,
-w płucach krew przechodzi przez naczynia włosowate i ulega utlenowaniu,
-następnie wraca do serca czterema żyłami płucnymi,
-żyły kończą się w lewym przedsionku serca

76. Jakie znasz parametry pracy układu krążenia?
a)tętno
*jest to ilość skurczów serca na minutę,
*po urodzeniu średnie tętno wynosi około 130 uderzeń na minutę,
*z wiekiem ulega obniżeniu i u młodych osób dorosłych wynosi około 70 - 80 uderzeń na minutę,
b)ciśnienie tętnicze,
*z wiekiem wzrasta:
- noworodka wynosi około 70 - 34,
- wieku 1 roku : 90 - 49
- dorosłych : 120 - 85,
*po 40,50 roku życia następuje zahamowanie wzrostu ciśnienia rozkurczowego,
*po 70 ,80 roku życia stabilizuje się ciśnienie skurczowe,
c)pojemność minutowa serca,
*ilość pompowanej przez serce krwi w ciągu minuty,
*w okresie rozwoju postnatalnego pojemność minutowa rośnie
*po osiągnięciu dojrzałości jej wielkość uzależniona jest od trybu życia,
d)pojemność wyrzutowa serca
*ilość pompowanej przez serce krwi w jednym skurczu serca,
*w okresie rozwoju postnatalnego pojemność wyrzutowa rośnie,
*po osiągnięciu dojrzałości jej wielkość uzależniona jest od trybu życia,

78. Z jakich elementów składa się układ pokarmowy?
a) jamy ustnej wraz z narządami pomocniczymi : zęby i język,
a) gardła,
b) przełyku,
c) żołądka,
d) jelito cienkie i związane z nim gruczoły trawienne : trzustka i wątroba,
e) jelito grube,
f)odbytnica.

79. Opisz budowę jamy ustnej.
Jama ustna jest pierwszym odcinkiem układu pokarmowego, jej zadaniem jest :
*Pobranie pokarmu,
*Posiekanie i rozdrobnienie,
*Wstępne trawienie,
*Sformułowanie w kęsy i przesunięcie do gardła,
*Ponadto jama ustna jest narządem smaku i mowy
W jamie ustnej wyróżniamy :
*przedsionek,
*jamę ustna właściwą
W jamie ustnej występują dwa narządy :
*zęby :
Umożliwiają rozdrabnianie pokarmu,
Wyróżniamy dwupokoleniowe uzębienie: zęby mleczne oraz zęby stałe,
80. Omów budowę, rozwój i znaczenia dla organizmu zębów.
Każdy ząb zbudowany jest z :
*korony zęba,
*szyjki zęba,
*korzenia zęba,
*wierzchołka zęba,
*komory zęba wypełnionej miazgą zęba zawierającą naczynia i nerwy,
*kanał korzenia w który przebiegają nerwy i naczynia,
-w zębie występuje substancja twarda w postaci : zębiny, kostniny i szkliwa oraz substancja miękka: miazga zębowa,
* Rozwój zębów:

81. Znaczenie gardła i przełyku w procesie pokarmowym ?
Gardło
-gardło jest miejscem gdzie krzyżują się drogi układu pokarmowego i oddechowego:
*w układzie pokarmowym w gardle przechodzi pokarm z jamy ustnej do przełyku,
*w układzie oddechowym w gardle przechodzi powietrze jamy nosowej do tchawicy.
-na ścianach bocznych gardła znajduje się ujście trąbki słuchowej otoczone wałami trąbkowymi i skupiskami tkanki chłonnej tworzącej migdałki trąbkowe.
-w miejscu przejścia sklepienia gardła w ścianę tylną jest skupienie tkanki limfatycznej, są to trzy migdałki gardłowe.
Przełyk
-przełyk łączy gardło z żołądkiem,
-wyróżniamy trzy odcinki przełyku :
*szyjny,
*piersiowy,
*brzuszny.
-przełyk jest rurą mięśniowa pokryta z zewnątrz luźną tkanką łączna, a od wewnątrz błoną śluzową,
-przełyk ma długość około 25 cm,
-przełyk zawiera trzy fizjologiczne przewężenia:
*pierwsze w miejscu przejścia gardła w przełyk,
*drugie na wysokości rozwidlenia tchawicy,
*trzecie przy przejściu przez przeponę.

82. Scharakteryzuj budowę żołądka.
-żołądek ma kształt haka i stanowi worek mięśniowy,
-żołądek od góry łączy się z przełykiem a od dołu z jelitem cienkim,
-w żołądku wyróżniamy:
*wpust (miejsce przejścia przełyku w żołądek),
*dno,
*trzon,
*dwie powierzchnie ściany : przednią i tylną,
*krzywiznę mniejszą skierowaną w prawo ku wątrobie,
*krzywiznę większą skierowaną w lewo ku śledzionie,
*część odźwiernikową z odźwiernikiem (łączy żołądek z jelitem cienkim - dwunastnicą)
-żołądek jest narządem wewnątrzotrzewnym :
*z zewnątrz pokrywa go błona surowicza otrzewna,
*pod otrzewną znajduje się w trzech warstwach tkanka mięśniowa gładka,
*wnętrze żołądka wysłane jest błona śluzowa :
błona śluzowa wytwarza soki trawienne ,
błona śluzowa składa się z trzech typów komórek :
-komórki pierwszego typu produkują mucynę, substancję chroniącą śluzówkę żołądka,
-komórki drugiego typu produkują enzymy trawienne : głównie pepsynę,
-komórki trzeciego typu wytwarzają kwas solny, dzięki nim następuje trawienie węglowodanów i białek,

83. Opisz budowę i znaczenia jelita cienkiego i grubego.
Jelito cienkie
-jest najdłuższym 5 m odcinkiem przewodu pokarmowego,
-ciągnie się ono od odźwiernika do zastawki krętniczo - kątniczej,
-zadaniem jelita cienkiego jest :
*trawienie węglowodanów,
*trawienie białek,
*trawienie tłuszczy,
*resorpcja składników odżywczych do krwioobiegu,
-w jelicie cienkim wyróżniamy trzy odcinki:
*dwunastnicę,
*jelito czcze,
*jelito kręte.
dwunastnica:
*ma długość 24-30 cm,
*w dwunastnicy wyróżniamy :
-opuszkę,
-część zstępującą,
-w tej części znajduje się brodawka dwunastnicza większa, która stanowi ujście bańki wątrobowo - trzustkowej,
-oraz brodawka dwunastnicza mniejsza, która stanowi ujście przewodu trzustkowego dodatkowego,
-część poziomą dolną,
-część wstępującą która zagięciem dwunastniczo - czczym przechodzi w jelito czcze,
jelito czcze:
*ma długość 2 m,
*ma własną kreskę dzięki czemu przez skurcz może przesuwać pokarm,
jelito biodrowe - kręte
*ma długość 2,5 - 3 m
budowa jelita cienkiego :
*od zewnątrz pokrywa je otrzewna,
*pod otrzewną leżą dwie warstwy tkanki mięśniowej:
-jedna jest położona podłużnie,
-druga jest położona okrężnie,
*następnie występuje warstwa błony podśluzowej,
*pod błoną podśluzową występuje warstwa błony śluzowej z charakterystycznymi fałdami okrężnymi na których znajdują się kosmki jelitowe.
Jelito grube
-ma długość 1,5 - 2 m,
-rozpoczyna się zastawką krętniczo - kątniczą a kończy odbytem,
-zadanie jelita grubego jest:
*treści pokarmowe ulegają gniciu (rozjładają nie wchłonięte i nie strawione resztki pokarmowe) przez obfite wydzielanie śluzu i bogatą florę bakteryjną,
*następuje zagęszczenie resztek pokarmowych przez wchłonięcie wody i powstaje kał.
-w jelicie grubym wyróżniamy następujące elementy :
*jelito ślepe (kątnicę),
*okrężnicę,
*odbytnicę,
jelito ślepe:
*położone jest w prawym talerzu biodrowym,
*nie ma kreski i dla tego jest mało ruchliwe,
*od ściany jelita ślepego odchodzi wyrostek robaczkowy:
-wyrostek robaczkowy jest obficie wyposażony w tkankę limfatyczną,
-jego długość wynosi około 7 - 10 cm,
-w miejscu ujścia wyrostka do jelita znajduje się zastawka,

84. Wyjaśnij na czym polega znaczenie wątroby i trzustki w procesie trawienia pokarmu.
zadaniem wątroby jest:
-wytwarzanie żółci (sok trawienny około 1 l na dobę), która bierze udział w trawieniu i absorpcji tłuszczu,
-oczyszcza krew z szkodliwych substancji wchłanianych z przewodu pokarmowego,
-Przetwarza składniki pokarmowe na substancje łatwo przyswajalne przez komórki i tkanki organizmu,
-Magazynuje składniki odżywcze,
Trzustka
-Jest drugim pod względem wielkości gruczołem trawiennym,
-Trzustka jest gruczołem wydzielania zewnętrznego i wewnętrznego, część zewnątrzwydzielnicza wytwarza sok trzustkowy zawierający enzymy

85. Omów rozwój układu krążenia.
Rozwój układu pokarmowego:
a) układ pokarmowy rozwija się z endodermy,
b) jedynie początkowy i końcowy odcinek układu pokarmowego jest pochodzenia ektodermalnego,
c) w 3-4 miesiącu życia płodowego występują zasadnicze elementy układu pokarmowego,
d) dostateczną sprawność funkcjonalną wykazują około 6 miesiąca życia wewnątrz macicznego.
86. Wymień najważniejsze elementy układu moczowego.
Układ wydalniczy składa się z :
a) nerek,
b) drogi moczowej :
*kielichy,
*miedniczki,
*moczowody,
*pęcherz moczowy,
*cewkę moczową.

87. Jaka jest budowa nerki oraz jej rola w procesie wydalniczym ?
Nerka
-nerka jest parzystym narządem miąższowy o kształcie fasoli,
-nerka położona jest zaotrzewnie na tylnej ścianie jamy brzusznej w okolicy lędźwiowej,
-zadania nerki :
*wydalanie odpadów przemian metabolicznych w organizmie,
*utrzymuje stałość środowiska wewnętrznego ustroju (homeostaza) w zakresie pH płynów, soli elektrolitowej i innych substancji,
-W nerce wyróżniamy :
*powierzchnię przednia i tylną,
*biegun górny i dolny,
*brzeg boczny (wypukły) i przyśrodkowy (wklęsły),
*część wklęsła tworzy wnękę nerki,
*do wnęki wchodzą tętnica nerkowa oraz żyły,
*w głębi nerki znajduje się zatoka nerkowa wraz z miedniczkami, kielichami większymi i mniejszymi,
*od zewnątrz nerkę otoczona:
-bezpośrednio włóknista torebka nerkowa,
-torebkę otacza torebka tłuczowa,
-torebkę tłuszczową pokrywa powięź nerkowa,

-pod torebką włóknistą znajduje się :
-istota korowa nerki,
-istota rdzeniowa nerki
*istota rdzeniowa zbudowana jest z piramid nerkowych skierowanych podstawą ku obwodowi nerki, a wierzchołkiem w stronę wnęki,
*wierzchołek piramidy nerki jest w formie brodawki objety przez kielich mniejszy,
*pomiędzy piramidy wnika kora nerkowa, tworząc słupy nerkowe,
-w nerce występuje część wydzielnicza utworzona przez nefrony i drogi wyprowadzające mocze,
*nefron zawiera (każda nerka zawiera około 1 miliona nefronów):
-ciałko nerkowe,
-cewkę nerkową krętą pierwszego rzędu,
-cewkę prostą,
-tętnice i żyły międzypłacikowe,
-tętnice i żyły międzypłatowe,
-ewkę zbiorczą,
-cewkę krętą drugiego rzędu,
*ciałko nerkowe ma kształt kulisty i zbudowane jest z:
-kłębka naczyniowego,
-naczynie doprowadzające,
-naczynia włosowate kłębka,
-naczynie odprowadzające,
-torebki kłębka,
-cewki nerkowej

88. Opisz drogi moczowe człowieka.
Moczowód
*jest przewodem o długości 25 cm,
*łączy miedniczkę nerkową z pęcherzem moczowym,
*wyróżniamy odcinek brzuszny i miedniczy,
*zbudowany jest z:
*trzech warstw błony mięśniowej : gładkiej, podłużnej i okrężnej,
*wewnątrz wysłany jest błona śluzowa,
*dzięki obecności błony śluzowej może przesuwać mocz do pęcherza moczowego,
*w swoim przebiegu ma trzy fizjologiczne zgięcia:
*pierwsze na wysokości przejścia z miedniczki do moczowodu,
*drugie na wysokości przejścia do miednicy,
*trzecie przed ujściem do pęcherza moczowego,
Pęcherz moczowy
*jest tworem mięśniowym znajdującym się w miednicy mniejszej,
*wyróżnia się w nim: wierzchołek, trzon i dno,
*kształt jego zbliżony jest do owocu cytryny,
*pojemność 500 - 1000 ml,
Cewka moczowa
*stanowi ostatni odcinek drogi moczowej,
*u mężczyzn ma długość 16 -20 cm a u kobiet 3 - 5 cm.
89. Omów rozwój układu moczowego.
Układ moczowy powstaje z mezodermy,
Nefrony pełne zróżnicowanie uzyskują w 5 miesiącu życia płodowego,
-w momencie urodzenia nerka przejmuje swoje funkcje wydalnicze lecz jej sprawność jest ograniczona,
-całkowitą swoja sprawność nerka osiąga w wieku 5 - 11 lat

90. Opisz układ rozrodczy męski.
-dzieli się na wewnętrzny i zewnętrzny,
-do narządów wewnętrznych zaliczmy:
*parzyste jądro,
*najądrze,
*nasieniowód,
*pęcherzyki nasienne,
*nieparzysty gruczoł krokowy
-do narządów zewnętrznych zaliczamy:
*prącie jako narząd kopulacyjny,
*worek mosznowy w którym leża jądra
-głównym zadaniem jąder jest wytwarzanie komórek płciowych (plemników) oraz hormonów,
budowa plemnika:
*Główka plemnika,
*Szyjka,
*Wstawka,
*Witka,
*Włókno osiowe,
*Nić chromosomalna,

91. Opisz układ rozrodczy żeński. Podobnie jak męski dzieli się na część wewnętrzną i zewnętrzna:
-do narządów wewnętrznych zaliczamy :
*jajniki,
*jajowód,
*macicę,
*pochwę
-do narządów zewnętrznych zaliczamy :
*wzgórek łonowy,
*wargi sromowe większe,
*wargi sromowe mniejsze,
*przedsionek pochwy,
*łechtaczka,
*opuszki przedsionka,
*gruczoł przedsionkowy,
-Głównym zadania narządów rodnych żeńskich jest :
*Produkcja komórek rozrodczych żeńskich (jaja),
*produkcja hormonów,
*zapienienie środowiska do rozwoju płodu,

92. Jak przebiega rozwój układu rozrodczego?
-Układ rozrodczy jest pochodzenia mezodermalnego,
-pierwotne komórki płciowe pojawiają się u zarodka bardzo wcześnie:
*znajdują się one w ścianie pęcherzyka żółtkowego, skąd wędrują do obszaru nabłonka mezodermalnego,
*dokoła nich rozrasta się mezoderma i w ten sposób powstają zawiązki gonad,
-pod konie 2 miesiąca rozwoju śródmacicznego następuje różnicowanie na gonady męskie lub żeńskie,
-struktura gonad, wewnętrzne drogi płciowe i zewnętrzne narządy płciowe kształtują się w chwili narodzin dziecka,
-W ciągu pierwszych lat życia ma miejsce zahamowanie rozwoju struktur układu płciowego,
około 7 - 9 roku życia pod wpływem hormonów gonadotropowych przysadki mózgowej następuje uaktywnię gonad.
-dojrzałość płciowa jest osiągana miedzy 11 - 15 rokiem życia

Część pierwsza zagadnień